Icyahindutse
U Rwanda rufite uturere 30, imirenge 427, utugari 2,155 n'imidugudu 14,813, kandi abantu benshi bashakisha inzu cyangwa ikibanza bakoresheje rimwe muri ayo mazina. Amazina yandikwa nabi byoroshye, cyane cyane kuri telefone. Kugeza vuba aha, ikosa rimwe mu izina ryashoboraga kohereza agasanduku ko gushakisha mu yindi mpera y'igihugu. Kwandika "kagondo" ushaka Kangondo, umudugudu wo mu Nyarutarama, byatangaga Kagogo yo mu Burera. Agasanduku ko gushakisha kuri Ziinga ubu karengera amakosa nk'ayo, kandi mu gihe karimo gushakisha, kakubwira icyo karimo gukora.
Uko ikosa ribonwa
Gushakisha bibanza kureba ahantu handitse neza nk'uko wanditse. Iyo nta hantu handitse gutyo, bigura ishakisha ku ijambo rirerire wanditse, rifatwa nk'izina ry'ahantu:
- Buri nyuguti eshatu zikurikirana. Ijambo rishakishwa kuri buri tsinda ry'inyuguti eshatu zikurikirana ririmo, no ku nyuguti zaryo enye za mbere, byose icyarimwe. Ikosa ryangiza amatsinda riguyemo gusa, bityo izina rigihuje inyuguti eshatu zikurikirana n'iryo wanditse rirabonwa, aho ikosa riri hose. "kagonfo", n yibagiranye na f mu mwanya wa d, iracyagera kuri Kangondo inyuze kuri "gon".
- Hanyuma amazina yegereye cyane aratsinda. Ibyo ayo mashakisha yose azanye bitondekwa hakurikijwe uko byegereye ibyo wanditse, ibitegereye bihagije bigakurwamo. Icyiza kurusha ibindi kiguhabwa munsi ya "Washakaga", ukagikanda rimwe gusa.
- Iyo bingana, hatsinda igitangira nk'uko watangiye. "nyarutrama" itandukanye n'inyuguti imwe na Nyarurama kimwe na Nyarutarama. Iyo ibikosorwa bibiri bingana, igitangira uko wanditse kiza mbere, bityo Nyarutarama iza mbere.
- Ijambo ry'akarere nyuma y'izina ntiribangamira. "kigali murambi", cyangwa "muramabi kigali" inyuguti yimuriwe, ubu bizana ahantu hitwa Murambi mu Mujyi wa Kigali, kuko ijambo rirerire rifatwa nk'izina.
Amazina ahuje yo mu Mujyi wa Kigali ntasigara
Amazina menshi asubirwamo mu gihugu hose: imidugudu 103 yitwa Rebero, 148 yitwa Kabeza. Gushakisha byajyaga byerekana gusa mike ya mbere ububiko bwatangaga, kandi iyo mu Mujyi wa Kigali kenshi ntiyabaga irimo. Ubu ahantu ho mu Mujyi wa Kigali hahuje izina n'iryo wanditse hashakishwa ukwaho, hagahora mu byifuzo, ahegereye mbere.
Icyo agasanduku kavuga mu gihe utegereje
Ishakisha risoma icyarimwe inzego nyinshi z'ahantu, amatangazo n'ikarita, kandi kuri telefone bishobora gufata isegonda cyangwa irenga. Aho kuvuga "Birimo gupakira", agasanduku ubu kavuga icyiciro karimo: gushakisha mu turere, imirenge, utugari n'imidugudu; "Nta hantu handitse gutyo neza. Turagerageza amazina asa na ryo"; cyangwa "Ahantu habonetse. Turimo kureba imihanda n'ahantu hazwi ku ikarita". Ahantu hagaragara ako kanya habonetse, imihanda n'ahantu hazwi bikongerwa munsi yaho. Iyo ishakisha rirengeje isegonda n'igice, umurongo wa kabiri uvuga ko rigikomeje n'icyo aho uhitamo hazafungura.
Ibyo kitarashobora
Kubera ko gikora ku matsinda y'inyuguti eshatu, amakosa abiri yegeranye mu izina rigufi ashobora gutuma nta kintu na kimwe gihuje n'izina nyaryo, maze iryo zina ntiriboneke. Amazina ari munsi y'inyuguti enye ntiyagurirwa ishakisha na gato. Ishakisha ryaguwe kandi risaba amashakisha menshi, bityo izina ryanditswe nabi ritinda gato gusubizwa kurusha iryanditswe neza.
Aho watangirira
Andika ahantu mu gasanduku ko gushakisha kari hejuru ya buri rupapuro rwa Ziinga. Kureba ibiri ku isoko, reba imitungo igurishwa cyangwa ibikodeshwa; kumenya igiciro cy'ubutaka mu gace, fungura Ipimo ry'Imiturire; kumenya agaciro k'umutungo wawe, gerageza Agaciro ka Ziinga.