Ziinga Kwinjira

Raporo ya Sena: ingo 88.3% zifite amashanyarazi, ariko ibura ry'umuriro, gutegereza igihe kirekire guhabwa umuriro n'ingurane bikomeje kuba ikibazo

Ziinga News · Ugushyingo 12, 2026

Inkuru nyamukuru

Ku wa 12 Ugushyingo 2026, Inteko Rusange ya Sena yasabye Guverinoma gushyiraho uburyo buhamye bwo gukurikirana ingo zibona amashanyarazi zikoresheje imirasire y'izuba, kugira ngo ibikoresho byapfuye bimenyekane kandi bisanwe vuba. Icyo cyifuzo cyakurikiye raporo ya Komisiyi ya Sena ishinzwe Ubukungu n'Imari ku bikorwa bya Guverinoma byo kongera abagerwaho n'amashanyarazi. Nk'uko The New Times yabitangaje, raporo yasanze 88.3% by'ingo ubu zifite amashanyarazi, ariko ibura ry'umuriro, insinga zangiritse no gutegereza igihe kirekire guhabwa umuriro bikiri ikibazo.

Ibisobanuro

  • Abagerwaho. Nk'uko Komisiyi yakoze isuzuma hagati ya Nyakanga na Nzeri ibivuga, 88.3% by'ingo zifite amashanyarazi: 63.3% ku muyoboro mugari na 25% ku mirasire y'izuba. Ku rwego rw'akagari, abagerwaho ni 98.8%, naho ahantu h'ingenzi nk'ahacururizwa, inganda, ibitaro n'amashuri ni 93.9%.
  • Imirasire yapfuye ikibarwa. Ingo zimwe zahawe imirasire y'izuba ntizikigira umuriro kuko ibikoresho byapfuye, nyamara zikibarwa nk'izifite amashanyarazi. Abatanga ibyo bikoresho bagomba gusimbura ibyapfuye ku buntu mu gihe cy'ingwate y'imyaka itatu, ariko Sena yasanze bamwe batakurikirana ingo bahaye ibikoresho.
  • Gutegereza guhabwa umuriro. Perezida wa Komisiyi, Fulgence Nsengiyumva, yavuze ko hari ahantu insinga zamaze kugezwa ariko abaturage bakamara igihe kirekire bategereje guhabwa umuriro. Sena kandi yagaragaje ko hari ingo zo mu cyaro zitaragira amashanyarazi na gato.
  • Ibura ry'umuriro. Komisiyi yifashishije Raporo y'Uko Abaturage Babona Serivisi (Citizen Report Card) ya 2025 y'Urwego rw'Igihugu rw'Imiyoborere, aho 32.8% by'abaturage bavuze ko batishimiye ibura ry'umuriro, naho 20.3% bagaragaza ibikorwa remezo by'amashanyarazi byangiritse bitasanwe.
  • Ingurane. Nsengiyumva yavuze ko abaturage bafite imitungo yagizweho ingaruka n'imishinga y'amashanyarazi bakomeje kwinubira ingurane idahagije, ikibazo avuga ko kigaragara no mu yindi mirimo ya Leta. Yasabye ko itegeko rijyanye no kwimura abantu ku mpamvu z'inyungu rusange ryasubirwamo.
  • Ingano y'umuriro. Ubushobozi buriho ni MW 472.9, harimo hafi MW 367 zitunganyirizwa mu Rwanda, izindi zigatumizwa hanze. Mu mishinga iteganyijwe harimo MW 43.5 z'amashanyarazi akomoka ku mazi ya Nyabarongo II zitegerejwe mu Ukuboza 2027, n'uruganda rw'imirasire y'izuba rwa MW 100 i Rwabusoro, mu turere twa Ruhango na Bugesera, rutegerejwe muri Werurwe 2029.
  • Igiciro ku ngo. Ingo zikoresha kugeza kuri kWh 20 ku kwezi zishyura Frw 89 kuri kWh, izikoresha arenze zikishyura hafi Frw 300 kuri kWh. Rwanda Energy Group yemerera abakiliya kwishyura mubazi mu byiciro.
  • Intego. Gahunda ya Kabiri yo Kwihutisha Iterambere (NST2, 2024 kugeza 2029) igamije ko buri rugo ruzaba rufite amashanyarazi mu 2029, binyuze ku muyoboro mugari cyangwa ku zindi nzira.

Icyo bivuze ku mitungo

Insinga zinyura iruhande rw'ikibanza ntibivuga ko inzu ifite umuriro. Sena ubwayo yasanze hari abaturage bamaze igihe kirekire bafite insinga ariko bagitegereje guhabwa umuriro, kandi ko imirasire ibarwa nk'amashanyarazi ishobora kuba itagikora. Mbere yo kugura ubutaka cyangwa inzu hanze y'imijyi minini, baza niba iri ku muyoboro mugari cyangwa ku mirasire, niba mubazi yashyizweho kandi ikora, n'inshuro umuriro ubura muri ako gace. Ku wufite ubutaka buri mu nzira y'umuyoboro mushya, icyifuzo cyo gusubiramo itegeko ry'ingurane ni cyo gikwiye gukurikiranwa.

Kuri Ziinga

Gereranya ibiciro by'ubutaka byanditswe mu turere ku Ipimo ry'Imiturire mu Rwanda, soma impapuro z'uturere twa Bugesera na Ruhango, reba icyo igishushanyo cyemera ku kibanza mu mabwiriza y'imikoreshereze y'ubutaka, cyangwa ugereranye agaciro k'umutungo na Agaciro ka Ziinga.

Aho amakuru yavuye

← Inyandiko zose

Loading the interactive experience…